فهرست بستن

سختکاری کربوره

هدف:

ایجاد سطح مقاوم به سایش و مغزی نرم و چقرمه در اجزاء سازه­ ای

کاربرد:

اجزاء سازه ­ای که تحت سایش و خمش یا پیچش قرار می­ گیرند.

روشها:

در فولادهای کم کربن، یعنی فولادهای چقرمه، به وسیله عملیات حرارتی بازپخت کربن در سطح قطعه کار نفوذ می­ کند به هنگام کونچ تا 0,8% سطح کربن دهی شده سخت می­ شود، در حالیکه مغز آن (0,1-0,2% C) نرم و چقرمه باقی می­ ماند. عمق سختی به فاکتورهای زیر بستگی دارد:

  1. مواد کربن دهی (جامد، مایع یا گاز)،
  2. مدت زمان کربن دهی،
  3. دمای بازپخت و
  4. نوع فولاد (فولاد کربوره – آلیاژی یا – غیرآلیاژی).

عملیات حرارتی:

اصولا قطعه کار بعد از عمل کربن دهی به آرامی خنک، سپس تا دمای سختکاری گرم و نهایتا در آب یا روغن کونچ می­ شود. برگشت بعدی در دمای بین 150 درجه سانتیگراد و 200 درجه سانتیگراد چقرمگی را افزایش و سختی را کاهش می­ دهد.

در سختکاری مستقیم بعد از کربن دهی، عمل کونچ انجام می­ گیرد. این روش از نظر مصرف انرژی اقتصادی است، ولی به علت دانه درشت شدن ساختار فقط برای اجزاء تحت تنش پایین به کار می­ رود. فولادهای دانه­ ریز که تمایلی به دانه درشت شدن ندارند مستقیما سختکاری می­ شود.

نتیجه بهتر با بازپخت میانی بعد از کربن­ دهی و قبل از کونچ به دست می­ آید.

این فرایند که پرهزینه هم است، سختکاری مضاعف نام دارد.

مرحله کار فرایند هدف
1 خنک کاری آرام تنش زدایی ساختار
2 نرمالیزه کردن مغز ساختار دانه ریز در مغز
3 کونچ در روغن یا حمام گرم پایداری ساختار دانه ریز مغز

(سطح قطعه کار می­تواند سختکاری شود)

4 بازپخت میانی و خنک کاری آرام بیشتر تنشها دفع می­ گردد.

ماشینکاری لازم امکانپذیر است

5 سختکاری سطحی منطقه سطحی سخت می­ شود
6 برگشت تنش زدایی ساختاری، سختی خیلی بالا به سختی کاربردی مطلوب کاهش می­ یابد.

 

در قطعاتی که بعد از سختکاری کربوره علاوه بر سنگ­ زنی نیاز به ماشینکاری دیگری هم دارند، مثلا محل پیچ­بری در بوش سوراخکاری، فرایند کار با ترتیب زیر اجرا می ­شود:

تراشکاری اولیه ضمن منظور کردن اضافه بار محل مربوطه، عمل کربن­ دهی، تراشکاری محل مربوطه (و حذف کربن از نقطه فوق که در سختکاری باید نرم باقی بماند)، سختکاری، سنگ­زنی و پیچ­بری.

نکته:

در قطعات ساده می­ توان نقاطی را که باید نرم باقی بمانند با خمیر پوشاند و یا پوشش مس داد تا به هنگام کربن­ دهی، عمل کربن­ گیری انجام نگیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *