فهرست بستن

بازپخت

بازپخت، گرم کردن آرام تا دمای معین با و یا بدون نگهداری در دمای بازپخت و خنک کردن آرام بعدی آن است.

انواع مهم بازپخت در قالب سازی بازپخت تنش­ زدایی، بازپخت نرم، بازپخت نرمال و بازپخت کریستالیزاسیون مجدد است.

الف) بازپخت تنش زدایی:

هدف

حذف و یا کاهش تنش های پس ماند در مواد که به هنگام خنک شدن غیر یکنواخت در ریخته­ گری، نورد، آهنگری، جوشکاری یا سختکاری به وجود می­ آید.

روش

قطعه کار به آرامی تا دمای  550-650 درجه سانتیگراد گرم شود. بعد از بازپخت چند ساعته در این دما، قطعه کار به آرامی خنک می­ شود.

توضیح:

در دماهای بالا تنش تسلیم فولاد کاهش می ­یابد. بدین جهت اتم ها می ­توانند از وضعیت اجباری اعمالی، آزاد و تنش های داخلی خود را کاهش دهند. البته در این حالت هیچ تغییر ساختاری روی نمی­ دهد.

مثال های کاربردی:

قالب ها قبل از ماشینکاری نهایی، قطعات – آهنگری یا – ریختگی و اجزاء جوشکاری شده.

ب) بازپخت نرم:

هدف:

فولاد سخت شده یا کار سختی شده تا حد امکان به وضعیت ساختاری نرم تحول پیدا کند.

روش:

فولادهای هیپراوتکتوئیدی تا دمای 680-720 درجه سانتیگراد و فولادهای هیپواوتکتوئیدی تا دمای 730-750 درجه سانتیگراد گرم می­ شود. بسته به ابعاد قطعه کار تا چندین ساعت در این دما مانده و سپس به آرامی در کوره خنک می ­شود. اثر نرم شدن را می­ توان با بازپخت نوسانی و خیلی نزدیک به بالا و یا پایین خط – PSK به دست آورد.

توضیح:

ورقه­ های بلند سمنتیت به دانه­ های گرد تغییر شکل می­ یابند، بدین وسیله قطعه کار براحتی براده برداری می­ شود.

کاربرد:

با بازپخت نرم م ی­توان فولادهای ابزاری را جهت سختکاری آماده نمود. اگر قطعات سخت شده می ­بایست ماشینکاری شود، ابتدا بازپخت نرم می­شود. ساختار مناسب جهت شکل دادن بدون برداری با بازپخت نرم ایجاد می­ گردد.

ج) بازپخت نرمال:

هدف:

با بازپخت نرمال ساختار یکنواخت و دانه ریز با دانه­ های گرد ایجاد می­ گردد.

روش:

ابتدا قطعه کار به آرامی تا حدود 600 درجه سانتیگراد و سپس با سرعت تا 50 درجه سانتیگراد بالای خط GSK گرم می­ شود. قطعه کار تا مدت زمانی در این دما نگه داشته می­ شود که کل سطح مقطع به این دما برسد (حدود 20 دقیقه برای قطر 50 mm). خنک شدن در هوای ساکن انجام می­ گیرد.

توضیح:

با بازپخت نرمال ساختار کاملا دوباره درست می­ شود. ساختار دانه ریز ایجاد می­ شود. دانه ­های درشت نامطلوب است زیرا فولاد را شکننده می­کند.

کاربرد:

ساختار غیریکنواخت و دانه درشت قطعات – آهنگری، – جوشکاری، – نورد، – کشش و – ریختگی نرمالیزه می­ شود، یعنی با عملیات بازپخت نرمال ساختار یکنواخت و دانه ریز می­ شود. ساختار دانه درشت در بازپخت طولانی مدت یا بازپخت در دمای بالا به وجود می ­آید. بازپخت نرمال ساختار را دوباره دانه ریز می­ کند.

د) بازپخت کریستالیزاسیون مجدد:

هدف:

ساختار تغییر شکل یافته در تغییر شکل سرد باید با بازپخت کریستالیزاسیون مجدد، دوباره به وضعیت اصلی برگردد. قطعه کار تغییر شکل سرد داده شده استحکام کششی افزایش یافته و ازدیاد طول نسبی کاهش یافته دارد. بعد از بازپخت دوباره می­ توان تغییر شکل انجام داد.

روش:

بسته به درجه تغییر شکل، به مدت چندین ساعت در دمای 550-650 درجه سانتیگراد نگه داشته می­ شود. در درجه تغییر شکل بالا دماهای پایین کافی است.

توضیح:

دانه های دراز (کش آمده) تغییر شکل سرد باعث تنشهای داخلی می­ گردد. در این بازپخت اتمها خود را از وضعیت اجباری آزاد و کریستال های بدون تنش تشکیل می­ دهند.

عیوب بازپخت:

بازپخت در دمای پایین به تحول ساختار مورد نظر منجر نمی­ شود.

بازپخت در دمای بالا منجر به درشت شدن دانه ­ها می ­گردد. در دماهای بالا سطح قطعه کار پوسته می ­کند. به علاوه در سطح قطعه کار کربن می­ سوزد که دیگر قابل سختکاری نیست. بازپخت دراز مدت در دمای بالا منجر به کربن سوزی می­ گردد. این فولاد به اصطلاح سوخته خواص مکانیکی پایینی دارد، غیرقابل سختکاری و کاملا بدون استفاده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *